A

Zespół przy Szkole Podstawowej nr 28 im. Żołnierzy 4 Pułku Piechoty Legionów w Kielcach

Koordynator: Mariola Fitas, tel. 41 367 67 23, e-mail: mariola.fitas@wp.pl
13.10.2018

Uczniowie SP 28 wędrują po Kielcach śladami Józefa Piłsudskiego.

       W środę 9 października uczniowie klas VII i VIII naszej szkoły w ramach projektu „NIEPODLEGŁOŚĆ – CZYN, SŁOWO, PAMIĘĆ” wyruszyli na wędrówkę po Kielcach śladami Józefa Piłsudskiego i Kompanii Kadrowej. W wędrówce uczestniczyli również inni realizatorzy projektu, min. uczniowie SP nr 24 w Kielcach. Do Kielc przyjechali też uczniowie szkół w Bolechowicach, Jędrzejowie, zespoły przy Towarzystwie Przyjaciół Wodzisławia i przy Bibliotece Publicznej w Pińczowie. Pierwszym etapem naszego spaceru po Kielcach był Pomnik Czynu Legionowego, zwany Czwórką Legionową znajdujący się na Placu Józefa Piłsudskiego. Tam zapoznaliśmy się z ciekawą historią tego monumentu. Następnie przeszliśmy kilkadziesiąt metrów pod Wojewódzki Dom Kultury, gdzie znajduje się tablica pamiątkowa ufundowana 11 listopada 1998 roku w 80 rocznicę odzyskania niepodległości. Spod Wojewódzkiego Domu Kultury udaliśmy się na ulicą Krakowską, gdzie na rogu z ulicą Spacerową znajduje się figurka Matki Boskiej Niepokalanie Poczętej. Tam obejrzeliśmy tablicę wmurowaną w podstawę figurki z okazji 90-tej rocznicy wkroczenia Kompanii Kadrowej do Kielc. Na tablicy umieszczono napis: Dla większej chwały Boga i Ojczyzny w 90 rocznicę wkroczenia Strzelców do Kielc W tym miejscu skaut Czesław Bankiewicz złożył raport Komendantowi Józefowi Piłsudskiemu Kielczanie i uczestnicy marszu szlakiem Kadrówki Kielce 12 VIII 2004. Następnie Aleją Sław przeszliśmy na Wzgórze Zamkowe, gdzie zapoznaliśmy się wystawą plenerową zatytułowaną „Legionów droga do Niepodległej” znajdującą się na terenie Ośrodka Myśli Patriotycznej i Obywatelskiej. Kolejnym przystankiem w naszej wędrówce było Muzeum Narodowe w którym zwiedziliśmy bardzo interesujące miejsce - Sanktuarium Marszałka Józefa Piłsudskiego. Tam zapoznaliśmy się z historią tego miejsca oraz eksponatów związanych z postacią Józefa Piłsudskiego. Ostatnim miejscem, które odwiedziliśmy był Plac Wolności. Tam wykonaliśmy pamiątkowe zdjęcie pod odsłoniętym w setną rocznicę wejścia do naszego miasta strzelców Pomnikiem Marszałka Józefa Piłsudskiego

09.10.2018

Przejście Kompani Kadrowej w sierpniu 1914 r. przez region kielecki. - Wywiad III

 

Informacje o Kampanii Kadrowej przygotował Olaf Stodel- uczeń kl. VIIa.

Olaf przeprowadził również bardzo interesujący wywiad z panem Stanisławem Wyrzyckim.

Na przełomie lipca i sierpnia 1914 r. po zabójstwie arcyksięcia Franciszka Ferdynanda w Sarajewie oraz po wypowiedzeniu wojny Rosji przez Niemcy a następnie Austro-Węgry została ogłoszona i przeprowadzona na terenach Królestwa Polskiego mobilizacja mężczyzn. Jednocześnie rozpoczęła się ewakuacja władz rosyjskich z Kielc w kierunku Dęblina.

W mieście panował ogromny chaos. W nocy z 6-go na 7-go sierpnia z Kielc wyjechał pełniący obowiązki gubernatora O.M. Kobyłecki wraz z całą administracją szczebla gubernialnego, powiatowego oraz służbami porządkowymi. Tymczasem 6-go sierpnia rano granicę Królestwa przekroczyły oddziały strzelców Józefa Piłsudskiego, dowodzone przez kielczanina, późniejszego generała i ministra spraw wojskowych Tadeusza Kasprzyckiego. W ślad za nimi na teren dotychczasowej guberni kieleckiej weszły wojska austriackie, dowodzone przez gen. Von Kummera w sile dwóch dywizji piechoty i kawalerii. Równocześnie od zachodu na ziemie zaboru rosyjskiego wkroczył korpus pruskiej Landwehry gen. Woyrsha. Rosjanie mogli im przeciwstawić jedynie dywizję kawalerii, brygadę strzelców i oddziały straży granicznej.

Wobec znacznej przewagi sił państw centralnych, strzelcy Józefa Piłsudskiego bez specjalnych przeszkód wkraczali w głąb Królestwa, zajmując kolejno: Miechów, Jędrzejów i Chęciny. Już około południa 12-go sierpnia wjechał do Kielc wysłany na zwiad odział konnicy, dowodzony przez Władysława Belinę-Prażmowskiego. Około 13.30 szosą krakowską wkroczyła Kompania Kadrowa, na czele której konno jechał Józef Piłsudski. Za nim podążały dalsze oddziały strzelców w łącznej liczbie około 400 osób.

 

Niedaleko krakowskiej rogatki komendant przyjął raport od skauta konnego, a następnie wśród radosnych powitań kielczan, udał się wraz ze sztabem do pałacu biskupiego, gdzie wybrał sobie kwaterę. W mieście J.Piłsudski niezwłocznie ustanowił władze: cywilną, na której czele stał w randze komisarza Ignacy Boerner i wojskową, którą sprawował szef sztabu, Kazimierz Sosnowski.

 

Wywiad z panem Stanisławem Wyrzyckim regionalistą, kolekcjonerem materiałów związanych z utrwalaniem śladów Józefa Piłsudskiego na Kielecczyźnie, przewodnikiem świętokrzyskim, autorem książek i publikacji na temat obecności Kadrówki w naszym regionie. Jego dziadek był żołnierzem IV Pułku Piechoty Legionów w 1920 r i walczył z bolszewikami, a jego ojciec był podoficerem zawodowym w II Pułku Piechoty Legionów w Sandomierzu.

 

1. Jest pan regionalistą i autorem książek związanych z utrwaleniem śladów Józefa Piłsudskiego na Kielecczyźnie. Skąd takie zainteresowanie tą dziedziną historii?

W szkole miałem wspaniałych nauczycieli, którzy zaszczepili u mnie pasję do historii. Jestem historykiem amatorem i pasjonatem.

 

2. Skąd pan czerpie informacje na temat tych wydarzeń?

Z literatury, mam w domu „małą” bibliotekę poświęconą tej dziedzinie historii - 1500 tomów

 

3. Czy może nam pan opowiedzieć o przejściu Kampanii Kadrowej w sierpniu 1914 r.?

Zaczniemy od roku 1910 kiedy we Lwowie utworzono Związek Strzelecki a w Krakowie „Strzelec”. To były organizacje, które przygotowywały młodzież do służby wojskowej i wprawiały je w strzelectwo. Piłsudski wykorzystywał te organizacje do tworzenia i szkolenia kadr przyszłego wojska polskiego. W tym czasie tworzyły się inne organizacje o podobnym charakterze np. Polskie Drużyny Strzeleckie, Drużyny Bartoszowe, Drużyny Sokole.

W 1912 r. została utworzona komisja tymczasowa skonfederowanych stronnictw niepodległościowych, która powołała Piłsudskiego na stanowisko Komendanta Głównego podporządkowując mu związki strzeleckie i drużyny strzeleckie. Po wybuchu I Wojny Światowej Piłsudski zarządzał mobilizacją tych związków w Krakowie. 3-go sierpnia 1914r. w Oleandrach ze słuchaczy szkół oficerskich, strzelców i drużyn strzeleckich formuje 1-szą Kampanie Kadrową w sile 144 osób pod dowództwem Tadeusza Kasprzyckiego. 6 sierpnia 1-sza Kompania Kadrowa wyruszyła na wojnę przez Słomniki, Miechów, Wodzisław, Jędrzejów, Chęciny. 12-go sierpnia 1914 r. Kompania Kadrowa wkroczyła do Kielc. Musiała jednak nazajutrz opuścić miasto z uwagi na przewagę sił rosyjskich stojących pod Kielcami. Ponownie wkroczyli strzelcy Józefa Piłsudskiego 22-go sierpnia do Kielc i pozostali tu do 10-go września. Ten czas wykorzystywano na prace organizacyjne, mobilizacyjne i działalność polityczną. Józef Piłsudski ze sztabem kwaterował wówczas w Pałacu Biskupów Krakowskich obecnie Muzeum Narodowym, w którym dzisiaj utworzone jest mauzoleum Józefa Piłsudskiego. W Kielcach został utworzony 1-szy Pułk Piechoty Legionów Polskich.

 

4. Czy mógłby nam pan opowiedzieć jak były obchodzone rocznice przejścia Kampanii Kadrowej w sierpniu 1914r.?

Rocznice wymarszu 1-szej Kadrowej zaczęto obchodzić dopiero po odzyskaniu przez Polskę niepodległości. Były to marsze obchodzone na trasie Kraków-Kielce aż do czasu wybuchu II Wojny Światowej. Marsze wznowiono dopiero w latach 80-tych ubiegłego wieku. Z szykanami ówczesnych władz. Obecnie po uzyskaniu pełnej suwerenności marsze organizowane są co roku w dniach 6-12 sierpnia i mają bardzo uroczystą oprawę. Gromadzą co roku kilkaset uczestników. W 2014r. w setną rocznicę wymarszu 1-szej Kadrowej z Oleandrów odsłonięto uroczyście w Kielcach piękny konny posąg Józefa Piłsudskiego.

 

5. Z czyjej inicjatywy powstał ten pomnik?

Pomnik powstał z inicjatywy Obywatelskiego Komitetu Budowy Pomnika Marszałka Józefa Piłsudskiego. Jego autorem jest rzeźbiarz Paweł Pietrusiński.

 

6. Kto obejmował patronat nad marszami?

Marsz przez wiele lat przebiegał pod patronatem ostatniego Prezydenta RP na Uchodźstwie Ryszarda Kaczorowskiego. Po jego śmierci pod Smoleńskiem marsze odbywają się pod patronatem jego żony Karoliny Kaczorowskiej oraz prezydenta RP Andrzeja Dudy.

 

7. Czy może nam pan opowiedzieć o przebiegu uroczystości odsłonięcia pomnika w Kielcach?

W 100 rocznicę wejścia Kadrówki do naszego miasta uczestnicy marszu udali się na cmentarz wojskowy i złożyli kwiaty na grobach poległych żołnierzy. Następnie marsz przeszedł pod figurę Najświętszej Maryi Panny. Dalej Strzelcy przemaszerowali na Plac Wolności, gdzie rozpoczęła się uroczystość odsłonięcia konnego pomnika Marszałka Józefa Piłsudskiego. Wśród zaproszonych gości przybyła między innymi Karolina Kaczorowska wdowa po ostatnim prezydencie RP na Uchodźstwie Ryszarda Kaczorowskiego, Krzysztof Jaraczewski - wnuk Marszałka, przedstawiciele władz państwowych, samorządowych, rodzin poległych i kombatanci.

 

Jest pan niewątpliwie wielkim pasjonatem w tej dziedzinie i posiada pan ogromną wiedzę, która nie może być zapomniana i koniecznie musi być przekazywana następnym pokoleniom. Bardzo dziękuje za cenną lekcje historii i przybliżenie wydarzeń z tamtego okresu.

Cała historia marszu Pierwszej Kompani Kadrowej i rozwoju Legionów mocno jest związana z Kielcami. To jest piękna historia naszego państwa i naszego regionu. Z tych kilkuset uczestników marszu zaczęły dynamicznie tworzyć się struktury wojskowe naszego państwa i zaczęła budować się niepodległa Polska.

 

 

09.10.2018

Jak w przeszłości obchodzono rocznicę wejścia Kompanii Kadrowej do Kielc?- Wywiad II

A oto informacje uzyskane przez uczennicę kl. VIII b Zuzannę Cichoń od jej dziadka.

- Dziadku, pamiętasz czy w PRL-u obchodzono rocznicę wejścia Legionów Józefa Piłsudskiego do Kielc?

-W poprzednim systemie politycznym w Polsce, czyli w PRL-u, władze oficjalnie nie obchodziły świąt związanych z odzyskaniem niepodległości przez Polskę w 1918 roku, utraconej w wyniku rozbiorów. Władze komunistyczne chciały oddalić w zapomnienie czasy odradzającego się państwa polskiego. Utwory muzyczne, artykuły prasowe, sztuki teatralne na ten temat były cenzurowane.

-Czy w szkołach na lekcjach historii wspominano o tej rocznicy?

-Jedynie, co było wiadomo z lekcji historii to tylko wzmianka że Polska odzyskała niepodległość 11 listopada 1918.

-Czy mimo zakazu ówczesnych władz w jakiś inny sposób obchodzono to święto?

-Pomimo zakazu, Polacy świętowali tą rocznicę poprzez uczestnictwo w mszach w intencji ojczyzny. Istniał również drugi obieg "wydawniczy" czyli drukowano broszury z pieśniami patriotycznymi i wspomnieniami uczestników tamtych wydarzeń. Nieformalne grupy dbały o groby Polaków poległych w walce.

 

-Czy takie zachowania miały swoje konsekwencje?

-Tak, oczywiście. Groziło to aresztem, karnymi grzywny, jak również kłopotami w miejscu pracy np. zwolnieniem lub brakiem awansu. Młodzież która brała udział w takich wydarzeniach, miała problem z dostaniem się na studia. Chłopcy mogli spodziewać się wcielenia do wojska o zaostrzonym rygorze.

-Czy pamiętasz pierwsze oficjalne obchody wejścia Legionów do Kielc?

-Tak, po przemianach ustrojowych na początku lat 90-tych rekonstruowano oddziały "Strzelca". Co roku, dla upamiętnienia tamtych wydarzeń, ochotnicy maszerują z krakowskich Oleandrów do Kielc, szlakiem Kompanii Kadrowej.

-Dziękuje dziadku, że znalazłeś dla mnie chwilę czasu.

-Proszę bardzo.

 

09.10.2018

Jak w naszym mieście obchodzono rocznice wkroczenia Kompanii Kadrowej-wywiad I.

Uczennica kl. VIII a przeprowadziła bardzo interesujący wywiad.

Lena Nowaczek: Niedawno obchodziliśmy 104. rocznicę wkroczenia Kompanii Kadrowej do Kielce. Święto to nie jest zbyt hucznie obchodzone wśród mieszkańców miasta, a przecież nie było to małe wydarzenie dla naszego regionu. Niewiele osób także zna historię powstania Kompanii Kadrowej. Jak więc powstała słynna „Kadrówka”?

Agnieszka Szczerba, historyczka, pracowniczka Archiwum Państwowego w Kielcach: Nie do końca się z tym zgodzę. Na pewno zdecydowanie za mało mieszkańców naszego miasta zna ten ważny okres w historii Kielc ale część zna te wydarzenia i je upamiętnia. Józef Piłsudski tworząc I Kompanię Kadrową liczył, że będzie ona początkiem Wojska Polskiego. 3 sierpnia 1914 roku w Krakowie Piłsudski wydał rozkaz o utworzeniu ten właśnie formacji łącząc członków „Strzelca” i Polskich Drużyn Strzeleckich. „Kadrówka” liczyła w sumie 4 plutony.

Ile zajęło żołnierzom przygotowanie do przemarszu?

Już 6 sierpnia 1914 roku strzelcy wyruszyli z krakowskich Oleandrów. W Miechowie, po zmianie dowódcy, Kompania pomaszerowała w stronę Kielc. Cała trasę przeszli
w ciągu 6 dni. Następnie po wkroczeniu do miasta, zajęli je.

Jak ludzie reagowali widząc wkraczające szeregi?

Na początku warto wspomnieć o tym co było PRZED ich przybyciem. Rosjanie ewakuowali urzędników, ich rodziny oraz wojsko. Ludzie nie mogli także wyjeżdżać z miasta. Przez kilka dni brakowało chleba. Łatwo wyobrazić sobie popłoch, chaos oraz zdezorientowanie ludności miasta. W tej sytuacji kielczanie nie zareagowali zbyt entuzjastycznie na szeregi młodych, słabo uzbrojonych i źle ubranych żołnierzy. Nie mniej jednak, różnie opisywano to wydarzenie.

To znaczy?

Głównym celem Piłsudskiego było wywołanie powstania w Królestwie Polskim. Jednak nie było to takie proste z uwagi na podział zdań wśród ludności. Kielecki poseł oficjalnie opowiedział się za stroną Rosji i takie również poglądy głosiła większość społeczności kieleckiej. Mała część mieszkańców popierała poglądy Piłsudskiego.
To dodatkowo wzmocniło emocje kielczan.

A więc jak ludzie wspominają to wydarzenie i emocje z nim związane?

Właśnie tutaj zdania są podzielone. Wspomnienia z pamiętników mówią, że strzelcy byli trochę zawiedzeni reakcją i tak małej grupy osób obserwujących ich wkroczenie do miasta. Żołnierze maszerowali bardzo pewni siebie. Jednak ludzie byli zmieszani, przestraszeni, nie krzyczeli entuzjastycznie. Ale niektórzy opisują to kompletnie inaczej. Kielczanie mieli witać „Kadrówkę” radosnymi okrzykami, rzucać im pod nogi róże oraz iść za nimi śpiewając Mazurka Dąbrowskiego.

Co się stało potem?

Niestety już kolejnego dnia Rosjanie zaatakowali Kielce. Zagrozili, że w razie niezapłacenia przez mieszkańców 100 000 rubli zbombardują miasto. Kolejne polskie oddziały pojawiły się 19 sierpnia i mimo tego, że ludność masowo zaczęła wychodzić na ulice w celu obserwacji wydarzenia, nie wiedzieli czy opowiadać się za Rosjanami czy Polakami dlatego zareagowali powściągliwie na ich przybycie.

Czy kielczanie zmienili z czasem swoje nastawienie?

Tak, i to dość znacząco. Kobiety zakładały pralnie, szwalnie, dożywiały strzelców oraz zbierały datki na ich dozbrojenie. Wzywano również młodych mężczyzn do wstąpienia w szeregi wojska mimo, że w Królestwie Polskim za służenie w innym wojsku niż rosyjskie groziła surowa kara. Dlatego Piłsudski tak bardzo żałował, że musi opuścić nasze miasto.

Jak więc upamiętniano wkroczenie Kompanii Kadrowej do Kielc?

Ważnym elementem obchodów tego wydarzenia stał się coroczny marsz szlakiem „Kadrówki”. Pierwszy raz dobył się w 1924 roku. Nawet w 1926 roku Józef Piłsudski pojawił się w miejscu zakończenia trasy.

A jak wyglądały obchody w trudnym okresie powojennym?

Tak naprawdę w latach 80. przez organizacje niepodległościowe powrócono do Marszu mimo tego, że w tym okresie wszelkie obchody były zakazane. W pierwszym powojennym Marszu nie uczestniczyło zbyt wiele osób. Dla uczestników, którzy
3-krotnie przejdą trasę dawnej „Kadrówki” , czyli od krakowskich Oleandrów do Kielc, ustanowiono odznakę „Uczestnikowi Marszu Szlakiem Kadrówki”. W 1984 r. uczestników Marszu aresztowano pod Jędrzejowem, ukarani zostali karami grzywny przez Kolegium do spraw Wykroczeń w Jędrzejowie.

Kiedy święto osiągnęło rekordową liczbę osób?

Już w 1989 roku było widoczne większe zaangażowanie. Uczestnicy brali udział
w zajęciach strzeleckich, kursach pierwszej pomocy i innych sportowo-paramilitarnych zawodach. W 2004 roku, kiedy to ich liczba osiągnęła prawie 500.

Czy może Pani podać przykład innej formy upamiętniania wkroczenia Kadrówki do Kielc?

Tak, na przykład w 20. rocznicę wyruszenia Kompanii Kadrowej ze stolicy Małopolski sztafeta rowerowa czterech uczniów liceum im. J. Śniadeckiego w Kielcach zawiozła urnę z ziemią z terenu pierwszych walk legionowych z kieleckiej Karczówki. W Muzeum Historii Kielc znajduje się zdjęcie tych młodych ludzi z urną. Ziemia z urny utworzyła wraz z wieloma innymi krakowski kopiec Józefa Piłsudskiego. Zaczęto go usypywać w 20. rocznicę wyruszenia Kompanii Kadrowej ze stolicy małopolski. Inny przykład z ostatnich lat to choćby organizacja biegów w rocznicę wkroczenia Kadrówki do Kielc. W 2014 r. po Biegu I Kompanii Kadrowej o godzinie 18.00 na kieleckim Placu Wolności odsłonięto pomnik marszałka Józefa Piłsudskiego, który stoi tam do dziś. Pod pomnikiem tym obchodzimy do dziś nasze najważniejsze Święta Narodowe.

Bardzo dziękuję za bardzo interesujący wywiad. Na pewno osoby, które wcześniej nie wiedziały o takim wydarzeniu będą chciały lepiej zgłębić jego historię. Mam nadzieję, że Marsz będzie dalej kontynuowany przez długie lata.

 

 

 

09.10.2018

Odzyskanie niepodległości.

 

Uczennica klasy VIII przypomniała uczestnikom projektu okoliczności w jakich nasz kraj odzyskał niepodległość.

Odzyskanie niepodległości przez Polskę w 1918 roku Każdy z pewnością wie, że Polska odzyskała niepodległość 11 listopada 1918 roku. Jednak wiele z nas nie zdaje sobie sprawy, jak do tego doszło. Czy droga do wolności była trudna? Ile osób stało za odzyskaniem niepodległości? Na te nurtujące pytania postaram się znaleźć odpowiedź. Polska utraciła wolność w 1795 roku. Wtedy to miejsce miał III rozbiór Polski. Nasz kraj przestał istnieć na mapie. Nasze ziemie zostały podzielone między trzech zaborców: Rosję, Niemcy i Austro- Węgry. Podczas tych jakże ciężkich 123 lat niewoli nie było większej szansy na odzyskanie niepodległości. Każde próby wyzwoleńcze były krwawo tłumione przez zaborców. Nadzieja na wolność pojawiła się jednak, gdy rozpoczął się konflikt zbrojny zwany Wielką Wojną lub też I wojną światową w 1914 roku. Przeciw sobie stanęli wtedy Niemcy i Rosja - dwa potężne mocarstwa. Kraje te stosowały rozmaite działania, by wcielić polskich żołnierzy do swoich armii. Rosja obiecywała utworzenie nowego Królestwa Polskiego- jednak obietnica ta nie została udokumentowana. Niemcy, natomiast stosowali różne metody, których celem było zachęcenie Polaków do walki z Rosją. Poparcie dla sprawy polskiej oświadczył ówczesny prezydent USA Thomas Woodrow Wilson. Otwarcie powiedział, że dla niego na mapie powojennej Europy nie może zabraknąć Polski z dostępem do morza. Kolejne kraje zaczęły interesować się Polską, gdy w marcu 1917 roku Roman Dmowski przedstawił Entencie tereny, które miałaby zajmować Polska. Do grupy popierających utworzenia Polski wstąpił premier Wielkiej Brytanii David Lloyd George. Wtedy też, Thomas Woodrow Wilson w swoim drugim, noworocznym orędziu zasugerował utworzenie Polski. Rozpoczął się okres klęsk Niemiec oraz wzrostu nadziei Polaków na odzyskanie wolności. 7 października 1918 roku Rada Regencyjna ogłosiła manifest proklamujący powstanie Państwa Polskiego. W październiku nastąpił rozpad Austro- Węgier i jednocześnie powstanie wielu organizacji niepodległościowych takich jak: Rada Niepodległościowa Śląska Cieszyńskiego oraz Polska Komisja Likwidacyjna w Krakowie z Wincentym Witosem na czele. Po opuszczeniu twierdzy w Magdeburgu, 11 listopada Józef Piłsudski przejął władzę nad Wojskiem Polskim. Był to także moment kapitulacji Niemiec, co oznaczało koniec I wojny światowej. Już 14 listopada Piłsudski otrzymał pełnię władzy cywilnej, która pozwalała na utworzenie nowych władz. Dwa dni później do państw Ententy zostało wysłane ogłoszenie o utworzeniu Państwa Polskiego. Droga do odzyskania upragnionej niepodległości była trudna, aczkolwiek Polska zyskała poparcie wielu wpływowych państw takich jak USA czy Wielka Brytania. Bez tego pewnie dalej naszej Ojczyzny nie byłoby na mapie. Polscy działacze wykonali swoją pracę w stu procentach. Należą się dla nich owacje na stojąco za to co zrobili.

 

                                                                                                                        Natalia Pawlik kl.VIII b

Źródła:

nowahistoria.interia.pl

lens.blogs.nytimes.com

smartage.pl

07.10.2018

Józef Piłsudski i Legiony Polskie.

Legiony Piłsudskiego

          Legiony Polskie były polską formacją zbrojną, powstałą w roku 1914 z inicjatywy Józefa Piłsudskiego.Wbrew powszechnie wyrażanemu przekonaniu, faktyczny twórca i pomysłodawca idei legionowej Józef Piłsudski, nigdy nie był komendantem Legionów, a jedynie dowódcą jednej z trzech brygad tej jednostki wojskowej tj. I Brygady Legionów.

Legiony stanowiły formację dość nieliczną  (łączne około 16.000 żołnierzy). Historyczna doniosłość  i  znaczenie Legionów Piłsudskiego wynikała przede wszystkim z samej znaczenia idei legionowej, tj. koncepcji budowy własnej, polskiej formacji wojskowej w celu wywołania powstania narodowego i odzyskania niepodległości  poprzez walkę  zbrojną.

Twórca idei Legionów, późniejszy Naczelnik Państwa, marszałek Józef Piłsudski urodził się na Wileńszczyźnie w roku 1867.  W młodości wstąpił do Polskiej Partii Socjalistycznej.           

W czasie  Rewolucji 1905 r. stanął na czele Organizacji Bojowej PPS, której celem była ochrona zgromadzeń robotniczych oraz organizacja zamachów na funkcjonariuszy carskich. 

W 1906 r. doszło do rozłamu w  Polskiej Partii Socjalistycznej. Józef Piłsudski stanął na czele PPS Frakcja Rewolucyjna, której celem nadrzędnym stała się walka o niepodległość Polski. Ta ewolucja poglądów Piłsudskiego została później wyrażona  w przypisywanym samemu Piłsudskiemu powiedzeniu: „Towarzysze, jechałem czerwonym tramwajem socjalizmu aż do przystanku Niepodległość", ale tam wysiadłem. Wy możecie jechać do stacji  końcowej, jeśli potraficie, lecz teraz przejdźmy na Pan".

            W okresie poprzedzającym wybuch I Wojny Światowej Piłsudski przeniósł się do Galicji i nawiązał kontakty z wywiadem austriackim. W 1912 r. Piłsudski został komendantem paramilitarnej organizacji polskiej Związek Strzelecki, który stał się bazą rekrutacyjna Legionów Polskich.

Pierwsza Kompania Kadrowa

            Zalążkiem przyszłych Legionów  była Pierwsza Kompania Kadrowa, sformowana w dniu 3 sierpnia 1914 r. w Krakowie, kilka dni po wybuchu I Wojny Światowej. Liczyła ona około 150 żołnierzy. Kompanię utworzono z członków Strzelca i Polskich Drużyn Strzeleckich.  Oddział ten, dowodzony przez Tadeusza Kasprzyckiego wymaszerował  rankiem dnia 6 sierpnia 1914 z ulicy Oleandry w Krakowie i przekroczył granicę ówczesnego zaboru austriackiego i rosyjskiego  w okolicach Miechowa w celu wywołania powstania antyrosyjskiego. Kompania w dniu 12 sierpnia 1914 r. zajęła Kielce.

Operacja wkroczenia do Kielc obrosła szeregiem mitów i przekłamań. Wbrew często  prezentowanym opiniom, wkraczający żołnierze nie spotkali się z wrogością mieszkańców.  Dominowała życzliwość bądź neutralna powściągliwość  ludności, wynikająca z niebezpieczeństwa zemsty Rosjan. Rzeczywiście, następnego dnia po wkroczeniu Kompanii do Kielc Rosjanie zaatakowali miasto,  a strzelcy wycofali się do Chęcin. Kozacy rozpoczęli grabieże ludności. Oddziały polskie ponownie wkroczyły do miasta w dniu 19 sierpnia 1914 r.

W tym czasie, pomimo wciąż grożących represji, do Legionów zgłosiło się ponad 900 ochotników. Niestety, z uwagi na niepowodzenie planu wybuchu powszechnego powstania  w Królestwie Kongresowym, oddziały Piłsudskiego ponownie opuściły  Kielce i wycofały się  do Krakowa. Jak pisał o tym wydarzeniu po latach sam Józef Piłsudski: wielka ilość osób w Kielcach zaangażowała się w stosunki z nami. Opuścić ich bez pomocy znaczyło wydać ich na zemstę nieprzyjaciela".

Formowanie  Legionów i przebieg walk

W obliczu niepowodzenia wywołania antyrosyjskiego powstania, Józef Piłsudski przy poparciu  Naczelnego Komitetu Narodowego rozpoczął w Galicji formowanie Legionów. Początkowo sformowano dwa Legiony tj. Wschodni z siedzibą w Lwowie oraz Zachodni z siedzibą w Krakowie. Z powodu zajęcia Lwowa przez Rosjan, Legion Wschodni został niebawem rozwiązany. Z kolei Legion Zachodni w grudniu 2014 r. został przekształcony w I Brygadę Legionów.

 

            Ostatecznie, do maja 1915 r. powstały trzy Brygady Legionów, przy czym Józef Piłsudski objął dowództwo nad I Brygadą. Oddziały te liczyły w szczytowym okresie 16.500 żołnierzy.

            Legiony walczyły, wspierając wojska austro-węgierskie z wojskami rosyjskimi w Galicji, na Lubelszczyźnie oraz na terenie dzisiejszej Ukrainy. Do najbardziej znanych bitw, w których uczestniczyły Legiony należały: bitwa pod Uliną Małą, pod  Łowczówkiem, Kostiuchnówką, szarża pod Rokitna.

            We wrześniu 1916 r. Legiony Polskie zostały przekształcone w Polski Korpus Posiłkowy.

Źródła:

hbrp.pl

szarmant.pl

wikipedia.pl

 

                                                               Maria Bednarz kl.VIII b

 

07.10.2018

Powitanie-SP 28

Witamy uczestników projektu ,,Niepodległa. Czyn, Słowo, Historia."  Realizację projektu rozpoczęliśmy od zebraniu informacji o Józefie Piłsudskim oraz losach Pierwszej Kompanii Kadrowej. Następnie rozpoczęliśmy poszukiwania osób, które podzielą się z nami swoimi wspomnieniami dotyczącymi obchodów 12 sierpnia 1914 roku w naszym mieście. Po kilku tygodniach pracy nad projektem przyszedł czas na zaprezentowanie efektów naszych działań. 

Uczniowie SP 28