Międzynarodowy Dzień Pamięci o Ofiarach Holokaustu

27 stycznia obchodzimy Międzynarodowy Dzień Pamięci o Ofiarach Holokaustu. Data ta została ustanowiona przez Zgromadzenie Ogólne ONZ w 2005 roku. Wiąże się z rocznicą wyzwolenia niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego i zagłady Auschwitz-Birkenau. To data symboliczna: Oświęcim stał się międzynarodowym znakiem skali zbrodni; liczba ofiar tego miejsca przekracza milion zamordowanych. Gdy oddziały radzieckie otworzyły bramy 27 stycznia 1945 r., w kompleksie znaleziono ocalałych oraz zwłoki osób zamordowanych i zmarłych z wycieńczenia. Dzień ten uznawany jest za symboliczny kres systematycznego ludobójstwa, w wyniku którego zamordowano około 6 milionów Żydów oraz przedstawicieli innych narodów i grup prześladowanych przez nazistowskie Niemcy.

Ten dzień upamiętnia także los żydowskiej wspólnoty Kielc i regionu. Przed II wojną światową w Kielcach mieszkało około 21 000 Żydów; w getcie, w skrajnych warunkach, przebywało prawie 28 000 osób. Byli to zarówno miejscowi, jak i przywiezieni z innych miejscowości regionu i spoza niego, w tym blisko tysiąc Żydów z Wiednia. W dniach 20–24 sierpnia 1942 r. przeprowadzono masowe deportacje do obozu zagłady w Treblince. W krótkim czasie wysłano tam około 20–21 tysięcy Żydów, gdzie zostali zamordowani.

Już wcześniej z Kielc do Auschwitz wysyłano osoby skazane przez okupanta: przykładem jest dr Mojżesz Pelc — przedwojenny lekarz, działacz społeczny i pierwszy przewodniczący judenratu w Kielcach, który został aresztowany i deportowany jeszcze przed sierpniowymi transportami do Treblinki. Później, w latach 1943–1944, przy kolejnych falach represji, a następnie podczas zamykania obozów przyzakładowych, kierowano do Auschwitz następne grupy więźniów.

Nieliczni przeżyli i dali świadectwo: po wojnie do Kielc wróciło około dwustu przedwojennych żydowskich mieszkańców — zarówno tych, którzy przetrwali pobyt w ZSRR, jak i ocalonych z obozów koncentracyjnych oraz marszów śmierci. Większość wspólnoty nie wróciła; jej życie i instytucje zostały zniszczone.

To, co dziś mogą zrobić Kielczanie, to pamiętać. Z inicjatywy Stowarzyszenia im. Jana Karskiego co roku w styczniu odbywa się upamiętnienie kieleckich ofiar Zagłady. Stowarzyszenie zaprasza na uczczenie Międzynarodowego Dnia Pamięci o Ofiarach Holokaustu, które odbędzie się 27 stycznia o godz. 16.00 przy Pomniku Menora (al. IX Wieków Kielc). Częścią obchodów będzie także medytacja Drogi Krzyżowej z Auschwitz — rozważania ks. Manfreda Deselaersa (Centrum Dialogu i Modlitwy w Oświęcimiu). Nabożeństwa odbędą się: w poniedziałek, 26 stycznia, o godz. 18.30 w kościele św. Maksymiliana Kolbego (ul. Radostowa 4) oraz we wtorek, 27 stycznia, o godz. 19.15 w kościele akademickim św. Jana Pawła II (ul. Wesoła 54).